Steun ons en help Nederland vooruit

zondag 9 juni 2019

Eten van Blaricumse bodem, een verslag…

Verslag “eten van Blaricumse bodem” in de Blaercom dd 22 mei 2019.
Organisatie door D66 Blaricum
Carin Francken, fractievoorzitter en Joke Lanphen

Presentatie door Michiel Korthals auteur van het boek ‘goed eten filosofie van voeding en landbouw’ michielkorthals@gmail.com

Hopelijk herinnert u zich deze avond als: vandaag was het de start van het nieuwe boeren in Blaricum, ik was erbij!!!

Eten is zingeving van het eigen bestaan.
Hij betoogt dat de huidige mens vervreemd is geraakt van zijn voeding. Mensen beseffen zich niet meer waar het eten vandaan komt, kiezen te veel voor bewerkte voeding, shakes etc. die je eet zonder kauwen. We zijn steeds minder bezig met planten, dieren, eten en koken. Wanneer we geen maaltijden met anderen organiseren draagt dit bij aan de vereenzaming. In ieder dorp zouden we iets moeten doen met groentetuinen en de boeren, want we zijn als mens een onderdeel van de natuur. Bezig zijn met planten en gewassen geeft trots en voldoening wanneer je iets op kunt dienen wat je zelf hebt gekweekt.

We kunnen als consument met onze vork kiezen. Zo veel mogelijk lokaal: groente en fruittuinen. Daarmee steunen we de Blaricumse boeren. Dat kan op vele manieren, daarover vond verdere discussie plaats op deze avond.

Daarna volgden presentaties van drie lokale boeren.

Joep de Jong
hij wil de boerderij van zijn ouders voortzetten, die van melkveehouderij, naar zorgboerderij veranderd is in 2004. Hij ontwikkelt zelf weer nieuwe bedrijfstakken, zoals; het hebben van leghennen, vleeskoeien (blaarkoppen die al honderden jaren in Nederland voorkomen) en schapen. Hij heeft ook een moestuin en groentekas opgezet. Hij probeert zo veel mogelijk gebruik te maken van eigen middelen, o.a. mest. Wil duurzaam voedsel produceren en lokaal verkopen. Dit vergt lange termijn denken, lage input en hoge kwaliteit output, veel handwerk en mens- en dierkracht, geen chemicaliën of kunstmest, natuur, gezond voedsel en lekker! Hoe kun je de natuur gebruiken om dit te bereiken?

Hij loopt aan tegen meerdere knelpunten zoals; productie die niet helemaal goed gaat, verkoop problemen, geen geschikte winkelruimte , tijd en capaciteit, kan niet alles zelf doen. Hij zoekt naar een efficiënt verkoopsysteem. Hij zou graag koeien willen melken en kaas maken. Hij streeft naar een circulair bedrijf waarbij hij alles lokaal kan verkopen en liefst niet alleen!

Sacha Knoop
Hij vertelt zijn eigen verhaal; Kees Bakker is gestart met de aspergeteelt rond 1960 n.a.v. een suggestie van Pastoor Jongerius. Hij had een grote klantenkring en 2,5 Ha asperge grond toen hij op de aspergeboerderij zat. In 2000 heeft hij het bedrijf aan zijn dochter Mariëlle en Sacha overgedaan. Echter zij hadden veel minder grond, minder dikke asperges en hebben met moeite het bedrijf in stand kunnen houden. Rond 2004 – 2005 was de productie weer op peil en kon er rendabel worden gewerkt. Ze hadden toen een groter oppervlak door het aanplanten van meer asperges.
In 2010 zijn zij gescheiden. Mariëlle is alleen doorgegaan. In 2016 is zij onverwacht overleden en heeft hij besloten om het bedrijf voort te zetten, waar hun twee dochters
geboren en opgegroeid zijn.

Daarna is hij het nieuwe aspergeseizoen ingegaan. Het oppervlak is afgenomen en na het eerste seizoen bleek het rendement te laag. Daarmee kon hij de winkel en verkoop niet in stand te houden. In het tweede jaar heeft hij een nieuwe poging gedaan om m.b.v. door hem ontworpen steekkarretjes in de hoop met minder stekers te kunnen werken, waardoor minder kosten, rond te komen. Aan het eind van het seizoen bleek het toch niet gelukt. Hij moest nu nieuwe asperges aanplanten om voldoende asperge opbrengst te kunnen realiseren, maar daarvoor is nu geen financiële mogelijkheid. Hij denkt nu na over een oplossing. Een van de oplossingen kan zijn om een winkel te vinden waarin ze gezamenlijk kunnen verkopen.

Hij heeft zelf een euro-kraampje aan de weg, waar hij honing, eieren van zijn kippen en groente uit de moestuin verkoopt. Asperges zijn geen seizoen groente meer. Ze liggen het hele seizoen in de supermarkten. Daar kan hij als kleine producent niet tegenop. Het is een landelijk probleem. Het zou fijn zijn om het lokaal wel op te kunnen lossen. Hij hoopt dat er mensen zijn die hem kunnen helpen en met hem oplossingen bedenken.

Willem van den Hazel
laat eerst een film over “de herenboerderij” zien als voorbeeld. Mensen kunnen hiermee deelgenoot worden van een groter geheel. Er zijn ongeveer 500 klanten nodig voor één Herenboerderij. Hij woont sinds februari 2018 op Eemnesserweg 15, samen met hond en poes. Zoon van een keutelboer op de Veluwe, met een gemengd bedrijf. Hij heeft voorheen gewerkt aan grootschalige landbouwprojecten “om de wereld te voeden”. Hij is geschrokken van het gebrek aan agrarisch karakter van Blaricum. Hij heeft nog 30 jaar om er iets van te maken. Maar hij waarschuwt ook: er stoppen tegenwoordig 5 tot 22 boeren per dag in Nederland. De boerderij aan de Eemnesserweg staat er sinds 1890, en is van ons allemaal. Hij is bezig met een plan om de boerderij nieuw leven in te blazen. Er komt een bord aan de weg, WERK IN UITVOERING, het wordt een platform, waar iedereen welkom is. Er zijn al drie tuinvrouwen die bezig zijn om de pluktuin nieuw leven in te blazen, achter de boerderij.

Hij hoopt dat er verscheidenheid ontstaat, in mensen, smaken, en producten. Heeft geprobeerd om quinoa te verbouwen in de Engh, helaas droogte en ongewenste kruiden hebben dat plan verstierd. Daarnaast heeft hij een kleine kudde brandrode koeien, die aan de landingsbaan liepen. Zij zetten gras om in vlees en melk. Zij lopen nu in de Kampen, polderland aan zee. Verder heeft hij varkens en kippen in de wei. De boerderij zou ook een veilige haven in het dorp kunnen worden voor mensen die tussen wal en schip vallen. Die uit de haastige productiemaatschappij vallen.
Iedereen die wil meedoen is uitgenodigd om te komen praten op Eemnesserweg 15.

Presentatie door Hans de Roos, bestuurslid van de Agrarische Stichting Blaricum ASB, opgericht in 1989, bezit 115 Ha grond en 2 boerderijen. Exploitatie is vrijwel sluitend, niet helemaal, er wordt zeker geen winst gemaakt. De pachters exploiteren ieder hun eigen ondernemingen volledig zelf.

Het Warandepark is niet agrarisch, heeft geen pachtopbrengsten, maar wel kosten. Hiervoor is een aparte financiële opzet gemaakt, waar inkomen wordt gevonden in houtverkoop, subsidies en donaties. De boeren pachten ook van andere eigenaren, niet alleen maar van de ASB. Om nieuwe activiteiten mogelijk te maken (zoals ”eten van Blaricumse bodem”) zouden nieuwe voorwaarden nodig kunnen zijn in de pachtovereenkomsten. Voor de moestuin van Joep de Jong moest de ASB ook toestemming geven. Het bestuur is genegen om toestemming voor zulke vormen van gebruik
van haar pachtgronden goed te keuren. De ASB zou zelf een platform kunnen zijn voor het samen werken van de boeren. De pachters zien elkaar nu enkele keren (1-2) per jaar in bijeenkomsten die door de ASB worden georganiseerd. De website van de ASB kan ook benut worden om producten aan te bevelen oid. Op deze manier is het bestuur van de ASB bereid om mee te denken. Als vrijwilligersbestuur zijn zij niet in staat om uitvoerende taken op zich te nemen.

Discussie met de aanwezigen, vragen en opmerkingen:
1. Hebben jullie je ook georiënteerd op Eemland 300 of Collectief Eemland, die als doel heeft om de weidevogels in stand te houden, vraagt Peter Uitendaal? Frans Rigter is daar lid van en vertelt over het goede werk wat het collectief Eemland doet, waarvoor zij ook subsidie krijgen. De ASB boeren gaan dit jaar in de kampen weidevogel beheer doen.
2. Boeren in Nationaal Park Weerribben maken zelf melk en andere melkproducten. Hun producten worden voor € 1.15 tot € 1.65 per liter verkocht als Weerribben product. Boeren verenigd in Amstelland, Uithoorn, maken Amstel melk en hebben van Friesland Campina toestemming om 30% van hun melk zelf te verzuivelen, oa tot kaas, meldt Michiel Korthals.
3. Henk Meijer vraagt of de ASB heeft onderzocht of er interesse is voor een Herenboerderij ? Daar zou de ASB zelf niets aan doen, antwoordt Hans de Roos, tenzij de Blaricumse boeren dat zouden willen.
4. Op de vraag aan de aanwezigen of zij zouden willen deelnemen aan een Herenboerderij gaan vele handen gaan omhoog.
5. Advies om niet te snel voor 1 model te kiezen maar eerst ook andere partijen bevragen die mogelijk ook een belang hebben. Bij onvoldoende draagvlak is er risico dat er weerstand op gaat treden.
6. Kan er ook een formule worden gevonden dat mensen komen eten in de boerderij en een rondleiding over het bedrijf krijgen, dat zou leuk zijn. Zo heeft Mariëlle dat ooit gedaan en dat werd door de spreekster en haar gezelschap zeer gewaardeerd.
7. Marga Haarsma zegt dat het leuk zou zijn wanneer er een punt in het dorp is waar je lokale producten kunt kopen. Zij wil wel helpen,
8. De boeren willen graag mensen vinden die zouden kunnen helpen.
9. Karin de Graaf wil graag een dag in de week helpen in een kraam waar alle producten gekocht kunnen worden.
10. Valance Vos denkt dat er vast veel mensen in het dorp zijn die de boeren kunnen helpen bij website marketing etc. Zij zou een lijstje met to-do dingen willen zien, waarop ingetekend kan worden.
11. Carien Bölger, oppert dat de keuken van de Blaercom ingezet kan worden voor kookles met de lokale producten.
12. Christiane Calis heeft een mooie herinnering aan een vriendin die bij haar langs kwam met lokale producten om lekker te koken en eten. Ook hebben zij een wandeling door het bos gemaakt en eetbare bloemen en groente aangewezen.
13. Henk Meijer vraagt of het mogelijk zou zijn boeren te helpen door groente en fruit pakketten af te nemen?. Zouden de boeren dat willen ? Willem vindt dit een goed idee. “JA” tegen elkaar zeggen
14. Willem wil starten met het verkopen van een “plukkaart voor 4 boeketten“ die je kunt gebruiken in de pluktuin.

Aansluitend tekenden een kleine 20 aanwezigen zich in voor een werkgroep. Deze gaat meedenken met de boeren, waardoor de levensvatbaarheid van hun bedrijven wordt verbeterd en het agrarisch karakter van Blaricum in stand kan worden gehouden.

De eerste bijeenkomst van deze ‘denktank’ is inmiddels gepland.